माफ गर्नुहोला राष्ट्रपतिज्यू, बिनानिम्तो आउँदा स्वागत हुँदैन

 
सुस्ताएको मधेस आन्दोलनलाई पुनः
प्राणवायु दिएकोमा धन्यवाद छ, प्रथम
महिला राष्ट्रपति एवं गणतान्त्रिक
नेपालका द्वितीय राष्ट्रपति विद्यादेवी
भण्डारीलाई । नेताहरूको दिल्ली
दौडाहापछि शिथिलतातिर गएझैँ
देखिएको मधेस आन्दोलनलाई पुनः गतिशील
बनाउन उनले शान्त पोखरीमा ढुंगा
फालेकी छिन् ।
अहिले त उनी स्वतन्त्र छिन् र हुनुपर्छ पनि ।
तर, हिजो उनी एमाले नेतृ थिइन् ।
आज जसरी मधेस आन्दोलनमा छ, यो एकैपटक
सतहमा देखिएको आन्दोलन होइन । यो
सतहमा आउनुमा ठूला पार्टीहरु र
सत्ताधारी पार्टीको भूमिका छ नै ।
वास्तवमा मधेस आन्दोलन आज जुन उचाइमा
पुगेको छ, यसमा उपेन्द्र, महन्थ वा
राजेन्द्रको राजनीतिभन्दा एमालेका
शीर्षस्थ नेता केपी ओली, माधव नेपाल,
झलनाथ खनालहरुको बोलीले बढी काम
गरेको देखिन्छ ।
त्यस्तै, मधेस आन्दोलन यो उचाइमा पुग्नुमा
सबैभन्दा ठूलो पार्टी कांग्रेसका नेता
सुशील कोइराला, शेरबहादुर देउवा,
रामचन्द्र पौडेलहरु पनि जिम्मेवार हुने नै भए ।
र, एमाओवादी नेता प्रचण्ड,
नारायणकाजी श्रेष्ठको भूमिका छ नै ।
परापूर्व कालमा हिमालय ऋषिकी छोरी
तथा महादेवकी पहिलो पत्नी सती
बिनानिम्तो उनको बाबाले आयोजना
गरेको यज्ञमा गएको र त्यो यज्ञ विध्वंश
भएको इतिहास छ । त्यही इतिहासलाई
दोहोर्याउँदै मधेसी जनताले राष्ट्रपतिको
रुपमा ‘नचिनेको’ तथा बिनानिम्तो
आएकी भूतपूर्व क. विद्यादेवी भण्डारीले
राम जानकी विवाह महायज्ञलाई ध्वंश
गरेकी छन् । देशको नागरिक देशभरि घुम्नु,
तीर्थ जानु, मन्दिर, मस्जिद, चर्च लगायतमा
जानु सामान्य हो । तर, देशको उच्च पदमा
आसिन व्यक्तित्व बिनानिम्तो कुनै पनि
समारोहमा जानु हुँदैन, गए सम्मान पाइँदैन ।
यो कुरा देशको सर्वोच्च पदमा आसीन
व्यक्तिले बुझ्नुपर्ने हो । उनलाई सल्लाह दिने
सल्लाहकारले पनि उनलाई सम्झाउनुपर्ने हो
। तर, न त राष्ट्रपति र उनका
सल्लाहकारहरूले नै उचित निर्णय गरेको
देखिन्छ ।
सैन्य बलको भरमा जानकी मन्दिरलाई
छाउनीमा परिणत गरी भण्डारीले जुन
ताण्डव प्रस्तुत गरिन्, त्यसलाई जनकपुरले
वर्षौं स्मरण गरिरहनेछ । विवाह पञ्चमीको
इतिहासमा पहिलोपटक श्रद्धालुले
प्रहरीको लाठी खाएका छन् । राम
जानकीको डोली नगर परिक्रमा गरेको छैन
। उत्सव कर्मकाण्डीय हिसाबमा मात्र
मनाइएको छ, त्यो पनि अन्तिम समयमा
युवा क्लबहरूको अगुवाइमा, जसले जनकपुरको
अस्मिताप्रति चिन्ता गर्छ र त्यसको
रक्षाका लागि सधैंभरि प्रयत्नशील रहन्छ ।
भूतपूर्व कमरेड भण्डारीलाई विवाह
महोत्सवको मूल आयोजक जानकी मन्दिरले
आमन्त्रण गरेको होइन । जानकी मन्दिरका
महन्थ रामतपेश्वर दास चिच्याइचिच्याई
कसैलाई पनि निम्तो नगरेको बताउने गरेका
छन् । उनी निर्वाचित हुँदै गर्दा ब्लाक आउट
गरेका मधेसी जनताले उनलाई
‘राष्ट्रपति’को रुपमा चिन्दैनन् । उनलाई
थाहा हुनुपर्ने हो, अब उनी एमालेको
कार्यकर्ताभन्दा पनि देशको राष्ट्रपति हुन्
। उनका व्यवहार, विचार, बोलाई तथा
गराईले बृहत राष्ट्रिय एकतालाई
परिलक्षित गर्नुपर्छ । तर उनी मधेसी
जनताको व्यापक विरोधका बाबजुद
हठजोडले जनकपुर आइन् । उनले पूर्वराष्ट्रपति
डा. रामवरण यादवबाट केही सिक्न सकिनन्
। प्रथम तथा द्वितीय मधेस आन्दोलनलाई
व्यापक विरोध गरेका यादव राष्ट्रपतिको
रुपमा सधैं सन्तुलित भाषा प्रयोग गरे र
सन्तुलित व्यवहार प्रदर्शन गरे, विद्वताको
महत्त्व यहाँनेर झल्किन्छ ।
हुन त राष्ट्रपति भएपछि भण्डारी स्वतन्त्र
भएकी छिन्, हुनु पनि पर्छ । कम्युनिस्टहरू
भगवानलाई मान्दैनन् । उनीहरू
भौतिकवादमा विश्वास गर्छन् । अझ अहिले
गणतन्त्रमा गइसकेको जुन अवस्था छ,
जीवनका सम्पूर्ण समय कम्युनिस्ट
आन्दोलनमा बिताएकी, कम्युनिस्ट विचार
र व्यवहारबाट दीक्षित उनीमा जानकी
माताको दर्शनको उत्कट लालसा कसरी
जागृत भयो ? के नेपालका कम्युनिस्ट ढोंगी
हुन्छन् ? होइन भने उनी एमालेको एजेन्ट भएर
आन्दोलनको पारो नाप्न उत्रेकी हुन् त ?
यस्ता प्रश्नलाई पनि नकार्न सकिँदैन ।
जानकी मन्दिरभित्र चप्पलजुत्ता लगाएर
जानु निषेध छ । तर, उनको सुरक्षामा
खटिएका सेना जुत्ता लगाएर मन्दिरको गर्भ
गृहभित्र पनि प्रवेश गरे । मूल्य–मान्यताका
दृष्टिले अपवित्र मानिने कुकुरसमेत जानकी
मन्दिरको छतहरूमा देखियो । झाँकी
प्रदर्शनका क्रममा राम जानकीको प्रतीक
बनेकाहरूलाई उठाएर भण्डारी उनीहरूको
आसनमा बसिन् । राष्ट्रपतिजस्तो
व्यक्तिमा यतिको समान्य शिष्टाचार त
हुनुपर्ने हो । के उनी कुमारीलाई हटाएर
उनको आसनमा बस्न सक्छिन् ? उनको
कुकृत्यबाट जानकी मन्दिर स्तब्ध छ,
जनकपुरवासी स्तब्ध छ । त्यसैले उनीहरू
जानकी मन्दिरलाई चोख्याउन पूरै
मन्दिरलाई सफा गरेका छन् । गंगाजल
छर्केका छन् र क्षमापूजा पनि गरेका छन् ।
राष्ट्रपतिको आगमनले विवाहोत्सव
बिथोलिएकाले जनकपुरवासीले जानकी
मातासँग क्षमा मागेका छन् ।
त्यसैले यो पंक्तिकार अनुरोध गर्न चाहन्छ ।
राष्ट्रपतिज्यू, तपाईंलाई मिथिलाको
त्यत्तिको परवाह छ भने, यहाँको जनताको
भावनालाई सम्मान गर्नुपथ्र्यो । विगत
चार महिनामा चार बुलेट ग्यास आएको छैन
। जनता त्राहिमाममा छन्,
दानापानीको अभाव भएको छ । बैंकहरू
खुलेका छैनन्, कठ्याङ्ग्रिदो जाडोमा
सानासाना बालबालिका
बिहानबिहानै स्कुल जान बाध्य छन् ।
काठमाडौंमा आपूर्ति सहज गर्न दिल्ली
तथा बेइजिङ धाउने सरकारलाई जनकपुर
त्राहिमाममा छ भनेर भन्दिनुस् न । तपाईंकै
पूर्वपार्टीको सरकार छ, तपाईंले भनेको
कसो नसुन्ला र ?
तर, परिस्थितिले यस्तो देखाउँछ—
तपाईंलाई त शक्ति परीक्षण गर्नु थियो,
गर्नुभयो र जनकपुरका जनताबाट
लखेटिनुभयो । राष्ट्रपतिज्यू, जनताको
तागत अगाडि कसैको तागत चल्दैन,
तपाईंको सुरक्षामा खटिएका सेनाले
जनआक्रोशलाई थाम्न सकेन । कालो झन्डाले
स्वागत गरेका जनकपुरवासीले तपाईंलाई
ढुंगा हान्दै बिदाइ गरे ।
तर, यसबाट मधेस आन्दोलनलाई बल पुगेको
देखिन्छ । धान भित्र्याउन गाउँ पसेका
आन्दोलनकारी यसै मेसोमा सदरमुकाम
फर्केका छन् । आन्दोलनको स्वरुप फेर्न बल गर्न
थालेका व्यापारी बन्दलाई अझ कडा
बनाउन उद्घोष गर्न थालेका छन् ।
पठनपाठनमा सक्रिय हुन थालेका
विद्यार्थी पढाइ र आन्दोलनलाई सँगै
लैजाने ‘मुड’ बनाउन थालेको देखिन्छ ।
महिलाहरू झाडु लिएर र युवाहरू लाठी
लिएर आन्दोलनमा होमिएका छन् ।
आन्दोलन फेरि उत्कर्षमा पुग्ने वातावरण
बनिसकेको छ ।
तर, तपाईंहरूको जठजोड र शक्ति परीक्षणले
घाइते भएका दर्जनौँ दर्शनार्थीलाई उनको
घाउको हिसाब चाहिन्छ । अंगभंग भएका
मानव पिण्डले आफ्नो हरेक रगतको कतराको
हिसाब माग्दै छ । निर्दोष दर्शनार्थीले
पक्कै पनि तपाईंलाई श्राप दिएका होलान्
। जानकीले हिसाब माग्नेछिन्, जनकले
हिसाब माग्नेछ, भनिन्छ कि अन्यत्र गरेको
पापबाट जनकपुरधाममा मुक्ति पाइन्छ, तर
जनकपुरमा गरेको पापबाट मुक्ति पाउने
स्थान अन्यत्र कहीँ छैन ।
(यो लेखकको निजी विचार हो ।)
रातोपाटी बाट।